Kolędnicy Misyjni 2018/2019

Zbliżają się Święta Narodzenia Pańskiego, a wraz z nimi rozpoczyna się doroczna akcja Kolędnicy Misyjni. Zostań Kolędnikiem Misyjnym i wspieraj swoich rówieśników w Rwandzie i Burundi!!!

Idea i cele kolędowania misyjnego

Kolędowanie w okresie świąt Bożego Narodzenia było w Polsce powszechnym zwyczajem - zaś misyjny wymiar kolędowania ma już u nas ponad czterdziestoletnią tradycję. Wcześniej istniał w krajach niemieckojęzycznych, zwłaszcza w Austrii i Niemczech. Podejmując to przedsięwzięcie w Polsce, zachowano nasze rodzime tradycje kolędowania. We wspomnianych krajach kolęduje się z okazji uroczystości Trzech Króli (Dreikönigsaktion, Sternsinger), natomiast u nas czas akcji przypada w okresie między świętami Bożego Narodzenia a Nowym Rokiem. Wtedy bowiem dzieci mają dni wolne od szkoły, więc muszą odrywać się od nauki. W naszych zespołach kolędniczych nie ma postaci Trzech Mędrców ze Wschodu, jak w krajach niemieckojęzycznych, tylko postaci z jasełek, jak anioł i pasterz, oraz osoba reprezentująca kraj, do którego w danym roku przeznaczona jest pomoc.

Kolędnicy zanoszą radość Bożego Narodzenia do odwiedzanych domów. Dzieci, jako Kolędnicy Misyjni, uczą się ponoszenia trudu i składania ofiary z własnego czasu, zdolności, a także rezygnacji z możliwości wzięcia dla siebie zebranych pieniędzy. Przedsięwzięcie kończy się w dniu uroczystości Objawienia Pańskiego, w święto patronalne Papieskich Dzieła Misynego Dzieci, czyli w Misyjnym Dniu Dzieci.

Całe przedsięwzięcie powinno mieć przede wszystkim nastawienie duszpasterskie. Chodzi o to, by przyniosło skutek nie tylko wśród tych, do których przychodzą kolędnicy, ale i wśród nich samych. Zwrócenie uwagi głównie na zebranie znaczących środków pieniężnych byłoby przekreśleniem wymiaru duszpasterskiego całej akcji.

W przedsięwzięciu Kolędników Misyjnych wyróżnić należy pięć celów, które należy uwzględnić i realizować już na pierwszym etapie przygotowań.

1. Niesienie radości
Głównym celem kolędowania jest zanieść radość Bożego Narodzenia do jak największej liczby rodzin w parafii. Zewnętrznym wyrazem tej radości jest wypowiedziane życzenie i umieszczone na drzwiach błogosławieństwo: C+M+B (Christus mansionem benedicit – niech Chrystus błogosławi temu domowi). Tej radości („Ogłaszam wam radość wielką” – Łk 2, 10) potrzebują nasze domy i rodziny. Są rodziny katolickie, którym ani w czasie Wigilii, ani w całym okresie świąt Bożego Narodzenia nie towarzyszy autentyczna radość ze śpiewania kolęd. Ta radość niesiona przez kolędników musi mieć jasną podstawę: jest nią naro-dzenie Chrystusa, Boga i Człowieka, które każdemu wyznacza sens życia, przypomina o jego wielkiej godności.

2. Ewangelizacja
Cel kolędowania misyjnego związany jest również z podmiotem akcji. Są nim dzieci - kolędnicy, które stają się ewangelizatorami, ale również przez swoje zaangażowanie ewangelizują same siebie, także wzajemnie. Przygotowanie z nimi odpowiedniego, krótkiego kilkuminutowego programu oraz rekwizytów: gwiazdy, strojów i skarbonki, wysłuchanie i docenienie efektów przygotowanej przez nich scenki, uznanie dla ich chęci niesienia pomocy dzieciom z krajów misyjnych – wszystko to przyczynia się do wzrostu świadomości misyjnej i otwarcia się na drugiego człowieka.

3. Uniwersalność
Wartością tej akcji jest również jej uniwersalność. Zapraszamy wszystkie dzieci, aby w okresie świąt włączały się w to kolędowanie, wykorzystując specjalnie przygotowaną katechezę. Sama akcja – pod patronatem PDMD – powinna być okazją do ukazania otwartości, właściwej każdemu chrześcijańskiemu dziecku. Ponadto, im więcej dzieci bierze udział w kolędowaniu, tym sprawniej i bez zbytniego obciążania tylko nielicznych taka akcja się odbywa.

4. Kultywowanie tradycji
Znaczenie ma też nawiązywanie do ginącej tradycji i podtrzymanie polskiego zwyczaju. Dorośli cieszą się z talentów swych dzieci, dzieci krewnych czy sąsiadów, wspominając swe młodzieńcze lata.

5. Wsparcie dzieła misyjnego
Radość chrześcijańska, jeśli jest prawdziwa, staje się darem dla innych. O tym przypominają kolędnicy w odwiedzanych rodzinach0. Stąd też nie ukrywamy, że misyjny wymiar kolędy wyrazi się również w zebranych ofiarach. Przez te ofiary włączyliśmy się w konkretną pomoc, przewidzianą przez projekt kolędniczy PDMD.

Przygotowanie Kolędników Misyjnych

Przedsięwzięcie Kolędników Misyjnych wymaga odpowiedniego przygotowania zarówno odpowiedzialnych animatorów jak i kolędujących dzieci. Także parafianie powinni być świadomi kim są kolędnicy misyjni, którzy zapukają do ich drzwi i w jakim celu oni kolędują. W zależności od wielkości parafii, grup kolędniczych może być od kilku do kilkudziesięciu. Aby kolędnicy mogli swobodnie wejść do domu i przedstawić scenkę kolędniczą, w jednym zespole powinno być nie więcej niż 6 osób. Niezbędna jest asysta dorosłego opiekuna, który odpowiada za grupę, zapewnia jej bezpieczeństwo i poświadcza jej wiarygodność. Dobre przyswojenie tekstu, starannie i pomysłowo przygotowany strój oraz rekwizyty (gwiazda z symboliką pięciu kontynentów, skarbonka nawiązująca do tematu roku), przekłada się na owocność kolędowania – radość kolędujących i przyjmujących kolędę. W przygotowania i opiekę nad grupami kolędników często angażuje się dorosłych członków grup parafialnych np. Akcji katolickiej, Stowarzyszenia Rodzin Katolickich itp.

Przygotowanie dalsze

Chodzi o „klimat misyjny”, tworzony w całym roku formacyjnym przez katechetów, wychowawców, duszpasterzy i animatorów. Składają się na niego wspomnienia z poprzedniego kolędowania, uwiecznione na gazetkach w szkole czy domu katechetycznym, kroniki kolędników misyjnych i inne. Taki klimat tworzą także modlitwy i krótkie informacje o kolędnikach czynione przy okazji spotkań formacyjnych czy misyjnych świąt i uroczystości. Ta ostatnia forma jest szczególnie potrzebna, gdy parafia zamierza podjąć akcję kolędników misyjnych po raz pierwszy.

Przygotowanie bliższe

Do przygotowania akcji wykorzystuje się okres Adwentu. Modlitwa i dobre uczynki dzieci wchodzących w skład grup kolędniczych są pierwszym darem, jaki składają zarówno w intencji dzieci, którym mają zamiar pomóc, jak i rodzin, do których drzwi będą pukać z kolędą, życzeniami i błogosławieństwem.

Inny wymiar przygotowania to podział na grupy kolędnicze, przydział dorosłych opiekunów, przygotowanie strojów, gwiazdy i skarbonki z odpowiednimi symbolami i napisami, które informują o celu kolędowania.

Przygotowanie obejmuje rozdanie ról poszczególnym dzieciom i organizację prób z opiekunami grup. Opiekunowie są niezbędni zwłaszcza w wielkomiejskich parafiach, gdzie ludzie się nie znają i mogą zdarzyć się próby przechwytywania ofiar od kolędujących dzieci. Dorośli więc z jednej strony poświadczają autentyczność akcji wobec odwiedzanych rodzin, a z drugiej zapewniają dzieciom bezpieczeństwo.

Grupy dziecięce powinny stanowić zespoły od 4 do 5 osób: osoba z gwiazdą, dwie lub trzy postacie z jasełek i jedna nawiązująca do kraju misyjnego. W uzasadnionych przypadkach mogą być nieco większe, ale nie przekraczające sześciu osób. Chodzi o to, aby swobodnie można było wejść do ciasnych nieraz mieszkań i przedstawić przygotowany program, aby każde dziecko wypowiedziało jakąś wcześniej przygotowaną sentencję i aby w parafii rozesłana została maksymalnie duża liczba grup. Byłoby dobrze, aby ktoś z grupy posługiwał się instrumentem muzycznym (gitara, akordeon, harmonia).

Przygotowanie bezpośrednie

Jest to sama uroczystość rozesłania Kolędników Misyjnych, opatrzona odpowiednim komentarzem tuż przed rozpoczęciem każdej Mszy św. (lub w ramach ogłoszeń) w drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia (chodzi o samo rozesłanie, niekoniecznie kolędowanie).

Krótki komentarz powinien zawierać: cel, czas i miejsce kolędowania i znaki jego wiarygodności. Równomiernie podzielone grupy uczestniczą w strojach kolędniczych w wyznaczonej im Mszy św. Znajdując się blisko ołtarza, włączają się w liturgię słowa, modlitwę powszechną czy też tworzą procesję z symbolicznymi darami. W komentarzu wierni powinni usłyszeć informację o czasie ich kolędowania. Jeśli parafia utworzy kilkanaście czy kilkadziesiąt grup (zaangażuje szkołę, a przynajmniej ministrantów, dziecięcą służbę maryjną i schole), bez problemów uda się przeprowadzić tę akcję w jeden dzień czy nawet jedno popołudnie.

Samo rozesłanie to modlitwa, którą celebrans lub proboszcz odmawia w ramach obrzędu rozesłania (tuż przed błogosławieństwem). Jest to forma błogosławienia dzieci biorących udział w kolędowaniu. Dokonuje się ono podczas każdej Mszy św. W ten sposób wszyscy parafianie zostaną odpowiednio poinformowani o czasie akcji i o jej celu.

Kolędowanie

Przyjście do domu z kolędą nie może się kojarzyć ani kolędnikom, ani przyjmującym kolędę tylko ze zbieraniem pieniędzy. Wartości akcji nie mierzymy sumą zebranych pieniędzy, ale skutkami duszpasterskimi. Tak więc kolędowanie to przygotowany wcześniej krótki program, wykonany dla wszystkich domowników i zakończony błogosławieństwem, wyrażonym w znakach zapisanych na drzwiach wejściowych.

Czas kolędowania

Dobrze by było wytworzyć w parafii zwyczaj, że Kolędnicy Misyjni chodzą w określonym dniu czy dniach (np. we wspomnienie św. Młodzianków). Kolędowanie powinno odbywać się między świętami Bożego Narodzenia, a Nowym Rokiem. Przemawia za tym wiele argumentów. Przede wszystkim z tym okresem związana jest tradycja kolędowania. Jest to czas „świeżej” radości bożonarodzeniowej. Po drugie – dzieci w tym czasie mają wakacje i nie odrywamy ich od nauki. Podjęcie akcji w samą uroczystość Trzech Króli uniemożliwi urządzenie w tym dniu zakończenia akcji Kolędników Misyjnych, która powinna znaleźć swój wyraz w liturgii Eucharystii właśnie w Objawienie Pańskie, czyli patronalne święto PDMD. Wtedy to w modlitwie powszechnej modlimy się za wszystkich, którzy, otwierając drzwi swoich mieszkań, włączyli się w pomoc dzieciom, a w procesji z darami grupy kolędnicze przynoszą m.in. ofiary zebrane podczas kolędowania.

Diecezjalne spotkanie kolędników misyjnych

Warto postarać się o to, aby na zakończenie akcji kolędniczej zorganizować spotkanie z biskupem diecezjalnym. Na wspólnej Eucharystii dzieci usłyszą pasterskie słowo uznania za wrażliwość ich serc oraz zachętę do dalszego angażowania się w sprawy misji w Kościele powszechnym. Spotkanie z biskupem jest też okazją, aby „przyjść z kolędą” także do niego. Dzieci więc przedstawiają swój krótki program, z którym chodziły od domu do domu.

Diecezjalne spotkanie Kolędników Misyjnych będzie miało miejsce w sobotę, 12 stycznia 2019 r. w Sanktuarium św. Józefa Opiekuna Rodziny w Kielcach. Program zostanie podany w najbliższym czasie.

W grudniu 2018 r. polscy Kolędnicy Misyjni wyruszą na pomoc rówieśnikom mieszkającym w Rwandzie i Burundi. Projekty, które otrzymają wsparcie z Papieskiego Dzieła Misyjnego Dzieci, dotyczą ochrony życia, edukacji i formacji chrześcijańskiej dzieci do 14. roku życia.

Materiały liturgiczne „Kolędnicy Misyjni 2018/2019 dzieciom w Rwandzie i Burundi” można zamawiać pod adresem pdmd@missio.org.pl i w sklepiku misyjnym znajdującym się w Wydziale Katechetycznym Kurii Diecezjalnej w Kielcach. Scenariusze katechez, jasełek, scenki kolędowania i nabożeństwa, obrzęd posłania i liturgia Mszy świętej na Misyjny Dzień Dzieci. Na płycie CD pokazy multimedialne zostały przesłane do każdej wspólnoty parafialnej.

Zachęcam do podjęcia wspólnego kolędowania
Ks. Łukasz Zygmunt
DYREKTOR PDM DIECEZJI KIELECKIEJ

Na zdjęciach grupy Kolędników Misyjnych
z Parafii Bolmin i Parafii Wolica-Tokarnia
- rok 2017.