Rada KEP ds. Społecznych nt. 135. rocznicy ogłoszenia encykliki Rerum Novarum oraz 70. rocznicy Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego

We wtorek 5 maja 2026 r., w Sekretariacie Generalnym Konferencji Episkopatu Polski w Warszawie, spotkała się Rada KEP ds. Społecznych. Obradom przewodniczył bp Marian Florczyk, biskup pomocniczy diecezji kieleckiej.

Podczas spotkania członkowie Rady kontynuowali pracę nad katechizmem społecznym oraz omówili bieżące wyzwania. Rada opracowała również komunikat z okazji 135. rocznicy ogłoszenia encykliki Rerum Novarum oraz 70. rocznicy Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego.

Komunikat Rady Konferencji Episkopatu Polski ds. Społecznych
z okazji 135. rocznicy ogłoszenia encykliki Rerum Novarum
oraz 70. rocznicy Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego

W 135. rocznicę ogłoszenia encykliki Rerum Novarum przez papieża Leona XIII, a także w roku, w którym przypada 70. rocznica Jasnogórskich Ślubów Narodu Polskiego, Rada Konferencji Episkopatu Polski ds. Społecznych pragnie wskazać na aktualność nauki społecznej Kościoła oraz zobowiązań moralnych podjętych przez Naród.

Encyklika Rerum Novarum, wydana 15 maja 1891 roku, stanowiła wydarzenie przełomowe, poprzez które Kościół w sposób wyraźny i systematyczny podjął kwestie społeczne m.in. problem pracy, sprawiedliwości i ładu społecznego. W obliczu napięć społecznych i niesprawiedliwości w ówczesnym świecie, papież wskazał, że rozwiązanie konfliktów nie może opierać się na przemocy ani walce klas, lecz na zasadach sprawiedliwości, solidarności, a nade wszystko poszanowaniu godności osoby ludzkiej. Papież podkreślał, że „celem państwa objęci są wszyscy obywatele: jest nim bowiem dobro wspólne, to jest dobro, w którym każdy obywatel i wszyscy razem mają prawo uczestniczyć w odpowiednim stosunku. Stąd państwo nazywamy <rzeczą pospolitą>, ponieważ ono 'łączy ludzi z sobą dla dobra pospolitego', to jest powszechnego”. Powyższym dokumentem Kościół potwierdził swoją misję obecności w sercu życia społecznego, wnosząc światło Ewangelii tam, gdzie ważą się losy człowieka i narodów.

Nauczanie społeczne papieża Leona XIII, kontynuowane i rozwijane przez jego następców, kształtowało przemiany społeczne w świecie, w tym także w Polsce w okresie „Solidarności” i stanu wojennego.

Dzisiejsze wyzwania, m.in. konflikty zbrojne, napięcia społeczne, polityczne, kryzysy ekonomiczne, potwierdzają, że nauczanie Leona XIII ma wymiar uniwersalny i jest aktualne do dziś. Domaga się ono solidarnego zaangażowania w budowanie sprawiedliwości, wzajemnego poszanowania i odpowiedzialności za dobro wspólne państwa i narodu, zgodnie z przesłaniem Jana Pawła II: „Solidarność – to znaczy: jeden i drugi, a skoro brzemię, to brzemię niesione razem, we wspólnocie. A więc nigdy: jeden przeciw drugiemu. Jedni – przeciw drugim” (Gdańsk, 12 VI 1987).

Zarówno encyklika Rerum Novarum, jak i Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego wskazują tę samą drogę opartą na Ewangelii.

Treść Ślubów ukazuje odpowiedzialność moralną i społeczną narodu, który przyrzekał m.in. bronić życia każdego człowieka, strzec nierozerwalności małżeństwa i świętości rodziny, budować życie społeczne oparte na sprawiedliwości i miłości, „aby wśród nas nie było nienawiści, przemocy i wyzysku”, dzielić się dobrami, „aby nie było głodnych, bezdomnych i płaczących”, a także podejmować walkę z wadami narodowymi i rozwijać cnoty społeczne. Był to akt nie tylko religijny, ale również głęboko społeczny, wyrażający troskę o kształt życia narodowego. Dziś, po siedemdziesięciu latach, wezwanie Jasnogórskich Ślubów pozostaje zobowiązaniem.

Rada ds. Społecznych Konferencji Episkopatu Polski apeluje o odpowiedzialność za życie społeczne w świetle Ewangelii: obronę życia ludzkiego od poczęcia do naturalnej śmierci, troskę o rodzinę, budowanie sprawiedliwości i solidarności oraz zaangażowanie na rzecz pokoju.

✠ Marian Florczyk
PRZEWODNICZĄCY RADY KONFERENCJI EPISKOPATU POLSKI DS. SPOŁECZNYCH

Warszawa, 5 maja 2026 r.

>> Fotorelacja