Relacja Nuncjusza w RPA: Moje święta wielkanocne w diecezji Aliwal

Na zaproszenie J.E. bpa Josepha M. Kizito, biskupa diecezji Aliwal, miałem radość odwiedzić właśnie tę diecezję. Jest to jedna z najmniejszych diecezji w Republice Południowej Afryki: liczy około 16 700 wiernych, rozproszonych na rozległym obszarze 31 500 km², w prowincji Eastern Cape. Już sama podróż była doświadczeniem tej przestrzeni i oddalenia. W środę, 1 kwietnia, udałem się samolotem z Johannesburga do Bloemfontein, gdzie oczekiwał mnie ks. bp Joseph. Następnie wspólnie pokonaliśmy jeszcze dwugodzinną drogę samochodem do Aliwal North.

Miasto to, założone w 1850 roku przez Sir Harry’ego Smitha, nosi nazwę upamiętniającą jego zwycięstwo w Indiach. Dziś jednak jest ono przede wszystkim miejscem żywej wiary, która, choć wyrażana w skromnych warunkach, jest głęboka i autentyczna.

Naszą wizytę duszpasterską rozpoczęliśmy od odwiedzin Mount Carmel Training Centre, miejsca o bogatej historii sięgającej 1948 roku, kiedy to państwo Austin-Smith ofiarowali swoją farmę siostrom, aby służyła jako przestrzeń wsparcia dla wspólnoty. Z biegiem lat powstała tu szkoła oraz kościół misyjny, a dziś centrum kontynuuje swoją działalność, odpowiadając na aktualne potrzeby lokalnej społeczności. Centrum to służy także jako miejsce rekolekcji oraz spotkań dla różnych grup, w tym również instytucji niekatolickich.

Podczas spotkania zwrócono uwagę na trudną sytuację dzieci i młodzieży, które często dorastają w ubóstwie, bez odpowiedniego wsparcia rodzinnego i wzorców wychowawczych. Problemy te przekładają się na niski poziom edukacji, brak podstawowych umiejętności oraz ograniczone perspektywy na przyszłość. Szczególnie widoczny jest brak właściwej opieki we wczesnym dzieciństwie, co utrudnia dalszy rozwój i naukę. Centrum stara się odpowiadać na te wyzwania, obejmując swoją działalnością dzieci i młodzież z różnych regionów diecezji Aliwal. Spotkałem się z personelem, podkreślając, że dzięki ich często niewidocznej, a niezwykle ważnej pracy, to miejsce może funkcjonować i nieść realną pomoc potrzebującym. Na zakończenie złożyłem im życzenia błogosławionych i radosnych Świąt Wielkanocnych.

Następnie udaliśmy się do parafii św. Maryi w Dordrecht, gdzie spotkałem się ze wspólnotą i jej duszpasterzem, ks. Kevinem. Było to spotkanie pełne serdeczności i otwartości. Kolejnym etapem była parafia św. Augustyna w Umhlanga, gdzie miałem zaszczyt pobłogosławić grotę Matki Bożej. Szczególnie poruszyło mnie świadectwo jednego z parafian, który wykonał figurę i pragnął pozostać anonimowy, prosząc jedynie o modlitwę za swoją rodzinę. Ta prosta prośba była dla mnie znakiem głębokiej wiary i pokory.W czasie spotkania z wiernymi w sali parafialnej mogłem podzielić się doświadczeniem mojej posługi jako nuncjusza. Zostałem tam obdarowany wyjątkowym darem: portretem wykonanym z ziaren ryżu. Ten gest był wyrazem wdzięczności, ale także przypomnieniem, jak wiele piękna rodzi się z prostoty i zaangażowania.

W tej parafii istnieje kilka stacji dojazdowych, dlatego wierni z odległych miejsc przybywają na całe Triduum Paschalne, często pozostając na noc w pomieszczeniach parafialnych. To świadectwo ich oddania i pragnienia bycia blisko Chrystusa szczególnie mnie poruszyło.

Wieczorem dotarliśmy do Indowe, do parafii św. Katarzyny, gdzie sprawowałem Mszę Wieczerzy Pańskiej. Jest to teren dawnego Bantustanu, gdzie wiele osób zmaga się z ubóstwem i bezrobociem. A jednak właśnie tam doświadczyłem niezwykłej siły wiary i nadziei. Przywitał nas proboszcz, ks. William Ketso, a wspólnota zgromadziła się licznie, by rozpocząć Święte Triduum.W mojej homilii dzieliłem się prawdą, która jest sercem naszej wiary – że Eucharystia i kapłaństwo są nierozerwalnie złączone i stanowią fundament życia Kościoła. Przypomniałem, że Chrystus nie pozostaje daleko od nas, ale staje się pokarmem: bliskim, realnym i żywym. Eucharystia jednoczy nas z Nim i między sobą, przemieniając nasze życie i ucząc nas miłości, która wyraża się w konkretnym działaniu.

Wielki Piątek rozpoczął się od nawiedzenia katedry pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Aliwal North, gdzie wraz z ks. biskupem Kizito oraz proboszczem, ks. Alfredem, modliliśmy się przy grobie pierwszego biskupa diecezji, J.E. bp. Fritza Lobingera (1929–2025), rodem z Niemiec. Był to moment wdzięczności za jego życie i posługę, które pozostawiły trwały ślad w historii Kościoła lokalnego.

Następnie udaliśmy się w stronę granicy z Lesotho, gdzie rozmawialiśmy z funkcjonariuszem policji o wyzwaniach związanych z nielegalną migracją. Kolejnym etapem naszej drogi była parafia pw. św. Marty w Sterkspruit, szczególna wspólnota, w której trzej kapłani posługują na rozległym, górzystym terenie. Tam spotkaliśmy się z wiernymi, a przed liturgią miałem okazję opowiedzieć o misji Nuncjusza Apostolskiego i odpowiedzieć na pytania.

Droga Krzyżowa, prowadzona przez świeckich, stała się głębokim doświadczeniem wiary całej wspólnoty. Następnie rozpoczęła się liturgia Wielkiego Piątku, podczas której rozważaliśmy tajemnicę krzyża. W homilii podkreśliłem, że krzyż Chrystusa nie jest znakiem porażki, lecz zwycięstwa: Jezus objawia się jako Król, który króluje przez miłość i całkowity dar z siebie. To właśnie na krzyżu dokonuje się zwycięstwo nad grzechem i śmiercią. Wskazałem także na pokusy, które mogą osłabiać wiarę: szukanie siły w ludzkiej władzy oraz podążanie za opinią większości zamiast za prawdą. Wzorem wierności pozostaje Maryja, trwająca pod krzyżem. Wielki Piątek jest więc nie tylko dniem smutku, ale przede wszystkim dniem zwycięskiej miłości Boga.

W kolejnych dniach odwiedziłem nowicjat Ojców Sercanów, gdzie formację przechodzi pięciu nowicjuszy pod opieką o. Kazimierza Gabriela SCJ. W spotkaniu uczestniczył również nowo wybrany prowincjał, o. Joshua Piti SCJ. Następnie spotkałem się z siostrami zakonnymi reprezentującymi trzy zgromadzenia pracujące na terenie diecezji. Był to czas szczerego dzielenia się doświadczeniem życia, radościami i troskami.

Wieczorem sprawowaliśmy liturgię Wigilii Paschalnej w parafii św. Franciszka z Asyżu w Dukathole. Kościół był wypełniony wiernymi – obecni byli ludzie w każdym wieku, a liturgia, trwająca ponad trzy godziny, zakończyła się radosnym śpiewem i tańcem. W homilii zwróciłem uwagę, że cisza Wielkiej Soboty nie jest pustką, lecz czasem ukrytego działania Boga. Chrystus, choć spoczywa w grobie, już zwycięża i przynosi zbawienie. Zmartwychwstanie oznacza, że ciemność, grzech i śmierć nie mają ostatniego słowa. Każdy z nas jest zaproszony do życia nowym życiem – pełnym nadziei, przebaczenia i miłości. Światło Chrystusa, symbolicznie przekazywane podczas liturgii, ma rozświetlać nasze codzienne życie.

W Niedzielę Zmartwychwstania uczestniczyliśmy we Mszy św. w katedrze, przeżywając radość paschalnego poranka wraz z całym Kościołem lokalnym. W homilii skupiłem się na darze pokoju, który przynosi Zmartwychwstały Chrystus. Jest to pokój płynący z pewności, że jesteśmy kochani przez Boga i że zło nie ma ostatniego słowa. Zmartwychwstanie przemienia nasze życie i daje nadzieję nawet w najtrudniejszych sytuacjach. Pusty grób staje się znakiem, że nic nie jest ostatecznie stracone, a chrześcijanin jest wezwany, by nie tylko wierzyć, ale żyć tą prawdą i być świadkiem obecności Chrystusa w świecie.Po Eucharystii spotkaliśmy się przy wspólnym posiłku z liderami świeckimi diecezji. Był to czas budowania jedności i dzielenia się radością Zmartwychwstania.

Poniedziałek był dniem szczególnie poświęconym kapłanom. Podczas wspólnej Eucharystii z niemal całym prezbiterium diecezji podkreśliłem w homilii, że kapłaństwo jest przede wszystkim służbą, a nie formą władzy. Jest ono uczestnictwem w misji Chrystusa i wymaga ofiary, wierności oraz odwagi. Kapłani są wezwani, by być świadkami Zmartwychwstania; nie tylko przez słowa, ale przez życie, pełne oddania i pasji. Kościół potrzebuje pasterzy, którzy żyją Ewangelią i prowadzą innych do spotkania z żywym Chrystusem.

Po Mszy odwiedziłem kurię diecezjalną oraz Caritas, gdzie niewielki zespół wolontariuszy troszczy się o około dwa tysiące dzieci z trudnych środowisk, oferując im wsparcie, opiekę i pomoc materialną. To cicha, ale niezwykle wymowna posługa miłości bliźniego.

W poniedziałek, po porannej Mszy św. w kaplicy domu biskupiego, wyruszyliśmy w drogę do Bloemfontein na lotnisko. W czasie ponad dwugodzinnej podróży wracałem myślami do minionych dni, dziękując Bogu za dar tej wizyty. Jeszcze raz uświadomiłem sobie, że Kościół żyje tam, gdzie ludzie gromadzą się wokół Eucharystii, nawet jeśli codzienność naznaczona jest trudnościami. To właśnie w takich miejscach najpełniej widać, że wiara jest żywą relacją, która daje siłę i nadzieję.Z sercem pełnym wdzięczności wracałem umocniony świadectwem ludzi, którzy mimo wielu wyzwań potrafią żyć wiarą i nadzieją. To oni przypominają, że Chrystus jest naprawdę obecny pośród swojego ludu.

Podczas lądowania w Johannesburgu wydarzyło się coś, co stało się dla mnie szczególnym symbolem tej podróży. Samolot dotknął już pasa startowego, gdy nagle ponownie wzbił się w powietrze. Pilot wyjaśnił, że z powodu silnego wiatru konieczne było przerwanie lądowania i ponowne podejście. Ten moment uświadomił mi, jak bardzo nasze życie przypomina taką podróż. Często wydaje nam się, że jesteśmy już u celu, że wszystko jest pewne i uporządkowane, a jednak pojawia się „wiatr”, który zmienia nasze plany i zmusza nas, by wznieść się jeszcze raz. Choć może to budzić niepokój, jest to także zaproszenie do zaufania. Bo to nie my prowadzimy ostatecznie nasze życie – to Bóg jest Tym, który je prowadzi. I tak jak samolot, po szerokim kręgu, bezpiecznie wylądował, tak i nasze życie, prowadzone Bożą ręką, zmierza ku właściwemu celowi. Nawet jeśli droga do niego bywa niespodziewana i pełna zakrętów.

✠ Henryk M. Jagodziński
NUNCJUSZ APOSTOLSKI W RPA, LESOTHO, NAMIBII, ESWATINI i BOTSWANIE

Pretoria, dnia 8 kwietnia 2026 r.